Warto obejrzeć

Trasa 9

Miasto KOŚCIAN
Obecna siedziba władz powiatowych i miejskich, których urząd mieści się w dawnym domu pastora przy Al. Kościuszki. Nazwa miasta, o którym pierwsze wzmianki pochodzą z XII w., bierze swój rodowód prawdopodobnie od nazwy rośliny bagiennej "koszczki" porastającej podmokłe tereny doliny rzeki Obry, która przecina środek miasta. W 1400 r. Król Władysław Jagiełło potwierdził prawa miejskie Kościana, który w XIV w. był drugim pod względem wielkości miastem w Wielkopolsce po Poznaniu. W XV w. miasto uzyskało od króla Kazimierza Jagiellończyka pierwszy w Rzeczpospolitej znak ochronny dla wyrobów produkowanych przez cech sukienniczy. Wskutek licznych wojen w XVII i XVIII w. nastąpił upadek miasta. Budowa linii kolejowej Poznań - Wrocław w 1856 r. Przyczyniła się do rozwoju przemysłu tytoniowego i przetwórstwa buraków cukrowych. Miasto powróciło w granice Polski w 1919 r.

Warto obejrzeć:
1. Założenie urbanistyczne miasta,
2. Kościół par. p.w. NMP Wniebowziętej, ul. Kościelna z XV w.,
3. Kościół parafialny p.w. Świętego Ducha, ul. Piłsudskiego, z 2 poł. XV w.,
4. Kościół ewangelicki z lat 1843-46, obecnie biblioteka,
5. Kościół p.w. Pana Jezusa, pl. Niezłomnych, z lat 1670-80,
6. Kaplica daw. ewangelicka, obecnie cmentarna, ul. Bączkowskiego 46, z XIX w. wraz z ogrodzeniem,
7. Cmentarz rzymsko-katolicki przy ul. Bączkowskiego z okresu XVIII-XIX w.,
8. Pozostałości murów obronnych z okresu: XIV-XV w. - część widoczna za kościołem pw. Pana Jezusa,
9. Ratusz, poł. XIX w.,
10. Zespół szpitala dla nerwowo chorych, Al. Kościuszki 10,obejmujący budynki z XV w. i XIX-XX w. W skład zespołu wchodzą: dawny kościół Bernardynów, obecnie budynek szpitalny, kaplica p.w. NMP Anielskiej (dawniej prezbiterium kościoła), pawilony szpitalne nr 1, 2, 9, 11, 12, 13, 14a, 15, 15a, 26 oraz park.
11. Budynek liceum, Al. Kościuszki 3, z 1928 r.,
12. Dom (fasada), Al. Kościuszki 6, z 1924 r.,
13. Willa z ogrodzeniem, ul. Młyńska 3, z 1904 r.,
14. Dom, ul. Piłsudskiego 55, 4. ćw. XIX w.,
15. Zabudowa mieszkalna rynku – domy przy ul. Rynek nr 2, 4, 7, 13, 14/15, 23-25, 28, 31 i 32 z XIX w., ul. Rynek 18 – 1. poł. XVII w., ul. Rynek 30 – 1800 r.
16. Zabudowa mieszkalna ul. Szczepanowskiego 1, 7 i 11 z 1 poł. XIX w.
17. Domy przy ul. Szewskiej nr 16 i 36 z 1. poł. XIX w.,
18. Domy, ul. Wrocławska 4, XVIII/XIX, nr rej.: 606 z 27.05.1969,
19. Domy przy ul. Wyszyńskiego 1 i 18 z 1. poł. XIX w.
20. Zespół budynków wodociągów miejskich, ul. Czempińska 2, z lat 1908-09, obejmujący: wieżę ciśnień, stację pomp i filtrów, dom kierownika,
21. Wiatrak, przy obwodnicy Leszno - Poznań, z 1714 r.,
22. Wiatrak, przy szosie Kościan – Kawczyn, z 1805 r.

Pelikan
Wieś w gminie Kościan.

Warto obejrzeć:
Wiatrak z XIX w.

Kobylniki
Wieś w gminie Kościan, wymieniana w źródłach od 1553 r. należąca do Kobelnickich i Kotowieckich, od 1680 r. w rękach Jana Cerekwickiego z Kokorzyna. Majątek przechodził potem przez ręce Zbijewskich, Szlichtyngów, Potworowskich. W 1806 r. dobra przeszły w ręce Kwileckich do wybuchu II wojny światowej.

Warto obejrzeć:
1. Zespół dworski i folwarczny z przełomu XVIII-XIX w: dwór, oficyna, dom ogrodnika, park z aleją dojazdową,
2. Folwark obejmujący: spichlerz, stajnię z wozownią, stodołę i budynek mieszkalny.
 
Stary Białcz
Wieś w gminie Śmigiel, do końca XVI w. zwana Białe Jezioro. Wspomniana po raz pierwszy w 1311r.

Warto obejrzeć:
1. Kościół parafialny p.w. Wszystkich Świętych z 1696 r. i XIX w.,
2. Plebania, 2. poł. XVIII w.,
3. Zespół folwarczny, 2. poł. XIX, XX w.: rządcówka, obora ze spichrzem, spichrz, stodoła, park dworski – relikty,
4. Domy nr 4 (dawniej 31), i nr 13 z poł. XIX w.

Brońsko
Wieś w gminie Śmigiel.

Warto obejrzeć:
Wiatrak koźlak z 2 poł. XVIII w.